Wielu pacjentów zgłasza się do gabinetu z podobnym schematem – praca siedząca, mała aktywność fizyczna, przewlekłe zmęczenie i narastający ból kręgosłupa, karku, barków lub kolan. Paradoks polega na tym, że organizm człowieka nie jest zaprojektowany do bezruchu. Brak ruchu powoduje ból, ponieważ prowadzi do zaburzeń w funkcjonowaniu układu mięśniowo-szkieletowego, nerwowego i krążeniowego.
Taki przewlekły brak aktywności to jeden z głównych czynników ryzyka rozwoju dolegliwości bólowych kręgosłupa, przeciążeń stawów, napięciowych bólów głowy lub zespołów uciskowych nerwów.
Przeczytaj również: Drętwienie dłoni. To problem neurologiczny czy przeciążeniowy?
Organizm stworzony do ruchu
Układ ruchu funkcjonuje w oparciu o zasadę adaptacji. Kości reagują na obciążenie zwiększeniem gęstości mineralnej, a mięśnie rozwijają siłę w odpowiedzi na opór. Natomiast chrząstka stawowa utrzymuje prawidłową strukturę dzięki regularnemu ściskaniu i odciążaniu podczas ruchu.
Gdy aktywność fizyczna zostaje ograniczona, mechanizmy adaptacyjne przestają działać prawidłowo. Dochodzi do:
- osłabienia mięśni stabilizujących kręgosłup,
- pogorszenia elastyczności tkanek miękkich,
- zaburzeń krążenia w obrębie stawów,
- spadku wydolności układu nerwowo-mięśniowego.
W efekcie nawet niewielkie obciążenie, jak dłuższe siedzenie, podniesienie cięższej torby czy szybki spacer, może wywołać ból.
Dlaczego brak ruchu powoduje ból kręgosłupa?
Ból kręgosłupa jest jednym z najczęstszych skutków siedzącego trybu życia. Długotrwałe przebywanie w pozycji siedzącej prowadzi do przeciążenia struktur międzykręgowych, szczególnie w odcinku lędźwiowym i szyjnym.
W pozycji siedzącej ciśnienie w krążkach międzykręgowych jest większe niż w pozycji stojącej. Jeśli stan ten utrzymuje się przez wiele godzin dziennie, dochodzi do pogorszenia nawodnienia dysków oraz zaburzenia ich metabolizmu. Krążek międzykręgowy nie ma własnego unaczynienia. Odżywia się bowiem poprzez dyfuzję, która zachodzi podczas naprzemiennego obciążania i odciążania. Brak ruchu ogranicza ten mechanizm.
Dodatkowo osłabieniu ulegają mięśnie głębokie, odpowiedzialne za stabilizację tułowia. Gdy ich aktywność spada, ciężar utrzymania postawy przejmują struktury bierne, czyli więzadła i torebki stawowe. To właśnie przeciążenie tych struktur często wywołuje przewlekły ból pleców.
Brak ruchu a ból szyi i karku
Siedząca praca przy komputerze sprzyja wysunięciu głowy do przodu i zaokrągleniu pleców. Taka postawa powoduje nadmierne napięcie mięśni podpotylicznych, dźwigacza łopatki oraz mięśni piersiowych.
Brak regularnej aktywności fizycznej prowadzi do utrwalenia nieprawidłowych wzorców posturalnych. Mięśnie skrócone pozostają w permanentnym napięciu, a mięśnie osłabione nie są w stanie stabilizować odcinka szyjnego. Konsekwencją jest ból karku, napięciowe bóle głowy, a nawet drętwienie dłoni wynikające z podrażnienia struktur nerwowych.
Samo wdrożenie regularnych ćwiczeń wzmacniających i mobilizujących odcinek szyjny znacząco redukuje objawy, nawet bez stosowania farmakoterapii.
Jak bezruch wpływa na stawy?
Staw potrzebuje ruchu, aby zachować prawidłową funkcję. Chrząstka stawowa działa jak gąbka. Podczas obciążenia oddaje płyn, a w fazie odciążenia ponownie go wchłania. Ten mechanizm umożliwia jej odżywienie i utrzymanie elastyczności.
Gdy aktywność jest ograniczona, dochodzi do pogorszenia jakości chrząstki oraz zwiększenia sztywności torebek stawowych. Pojawia się uczucie „zastania” po nocy, ograniczenie zakresu ruchu oraz ból podczas pierwszych ruchów. Z czasem natomiast zmniejszona aktywność może przyczyniać się również do rozwoju zmian zwyrodnieniowych.
Brak ruchu jest również czynnikiem ryzyka bólu kolan i bioder, szczególnie u osób z nadwagą. Osłabione mięśnie nie są w stanie amortyzować obciążeń, co zwiększa nacisk na powierzchnie stawowe.
Najczęstsze objawy wynikające z braku ruchu
Długotrwały siedzący tryb życia może prowadzić do szeregu dolegliwości, które pacjenci często traktują jako odrębne problemy, choć mają wspólne podłoże. Do najczęstszych należą:
- przewlekły ból kręgosłupa lędźwiowego,
- sztywność karku i bóle głowy,
- ból między łopatkami,
- uczucie ciężkości nóg,
- sztywność bioder i kolan po dłuższym siedzeniu.
W wielu przypadkach wdrożenie systematycznej aktywności fizycznej przynosi zauważalną poprawę już po kilku tygodniach.
Twoje ciało potrzebuje odprężenia? Skorzystaj z zabiegów w ramach usług masaż Poznań i pozbądź się wszelkich dolegliwości! Specjalista Szymon Budnik, oferuje masaż sportowy, masaż relaksacyjny, masaż tkanek głębokich i wiele wiele innych. W przypadku różnego rodzaju kontuzji, przeciążeń lub nadwyrężeń, zachęcamy do skorzystania z zabiegów w ramach usług fizjoterapia Poznań.
