Drętwienie dłoni to objaw, który dla wielu osób początkowo wydaje się niegroźny. „Przeleżałam rękę”, „za długo pracowałem przy komputerze”, „to pewnie od kręgosłupa” – takie interpretacje są częste i często trafne. Problem pojawia się wtedy, gdy mrowienie, uczucie „prądu”, osłabienie chwytu czy utrata czucia zaczynają się powtarzać, nasilają się w nocy lub utrudniają codzienne funkcjonowanie.
Przeczytaj również: Przepuklina kręgosłupa – czy zawsze potrzebna jest operacja?
Czym jest drętwienie dłoni z medycznego punktu widzenia?
Drętwienie, mrowienie, uczucie „igieł”, pieczenie lub przejściowa utrata czucia to objawy parestezji. Powstają one w wyniku zaburzeń przewodnictwa nerwowego – na poziomie nerwu obwodowego, korzenia nerwowego lub struktur ośrodkowego układu nerwowego.
Dłoń jest unerwiona przez trzy główne nerwy: pośrodkowy, łokciowy i promieniowy. Każdy z nich odpowiada za czucie w określonym obszarze oraz za funkcję konkretnych grup mięśniowych. Charakter objawów – lokalizacja drętwienia, jego czas trwania, czynniki prowokujące, pozwala na odnalezienie źródła problemu.
Najczęstsze przeciążeniowe przyczyny drętwienia dłoni
Współczesny styl życia sprzyja zaburzeniom o charakterze przeciążeniowym. Długotrwała praca przy komputerze, powtarzalne ruchy nadgarstka, używanie smartfona czy praca manualna wymagająca precyzyjnego chwytu prowadzą do przewlekłego napięcia struktur mięśniowo-powięziowych oraz ucisku nerwów obwodowych.
Najczęstsze przyczyny przeciążeniowe obejmują:
- zespół cieśni nadgarstka (ucisk nerwu pośrodkowego),
- zespół kanału Guyona (ucisk nerwu łokciowego w obrębie nadgarstka),
- przeciążenia mięśni przedramienia,
- zaburzenia napięcia mięśniowego w obrębie obręczy barkowej,
- nieprawidłową ergonomię stanowiska pracy.
Zespół cieśni nadgarstka objawia się drętwieniem kciuka, palca wskazującego, środkowego oraz połowy palca serdecznego. Charakterystyczne jest również nasilanie się objawów w nocy oraz uczucie sztywności dłoni po przebudzeniu. Z kolei ucisk nerwu łokciowego powoduje drętwienie palca małego i części palca serdecznego.
W takich przypadkach problem ma najczęściej charakter miejscowy i dobrze reaguje na leczenie zachowawcze, w tym fizjoterapię.
Drętwienie dłoni a kręgosłup szyjny
Nie każde drętwienie dłoni zaczyna się w nadgarstku. Odcinek szyjny kręgosłupa odgrywa bardzo ważną rolę w przewodzeniu impulsów nerwowych do kończyny górnej. Zmiany zwyrodnieniowe, dyskopatia szyjna, przepuklina krążka międzykręgowego czy zwężenie otworów międzykręgowych mogą prowadzić do ucisku korzeni nerwowych.
W takich sytuacjach drętwieniu dłoni często towarzyszy:
- ból szyi lub barku,
- promieniowanie bólu do ramienia,
- osłabienie siły mięśniowej,
- ograniczenie ruchomości odcinka szyjnego.
Charakterystyczne jest to, że objawy mogą zmieniać się w zależności od ustawienia głowy i szyi. Długotrwała praca w pozycji wysuniętej głowy („forward head posture”) w znacznym stopniu zwiększa obciążenie struktur nerwowych.
Różnicowanie pomiędzy zespołem cieśni nadgarstka a radikulopatią szyjną wymaga jednak dokładnego badania funkcjonalnego oraz często również diagnostyki obrazowej i elektromiograficznej.
Kiedy drętwienie dłoni może wskazywać na problem neurologiczny?
Chociaż najczęstsze przyczyny drętwienia dłoni mają charakter przeciążeniowy lub ortopedyczny, istnieją sytuacje, w których objaw ten może świadczyć o chorobie neurologicznej o podłożu ośrodkowym lub ogólnoustrojowym.
Do sygnałów alarmowych należą:
- Nagłe drętwienie jednej ręki połączone z opadaniem twarzy, zaburzeniami mowy lub osłabieniem kończyny może wskazywać na udar mózgu.
- Postępujące, obustronne zaburzenia czucia połączone z osłabieniem siły mięśniowej – wymagają pilnej diagnostyki neurologicznej.
Drętwienie dłoni może również towarzyszyć polineuropatii (np. w przebiegu cukrzycy), stwardnieniu rozsianemu, niedoborom witaminy B12 czy chorobom autoimmunologicznym. W takich przypadkach objawy zwykle nie ograniczają się wyłącznie do jednej dłoni i mają bardziej uogólniony charakter.
Leczenie drętwienia dłoni – podejście zachowawcze
W przypadku przyczyn przeciążeniowych niezastąpioną rolę odgrywa fizjoterapia Poznań. Terapia manualna, neuromobilizacja nerwów obwodowych, praca nad elastycznością tkanek miękkich i reedukacja ergonomii stanowiska pracy stanowią zazwyczaj fundament leczenia.
Istotne znaczenie ma również trening stabilizacji obręczy barkowej i odcinka szyjnego kręgosłupa. Zaburzenia ustawienia łopatki czy przewlekłe napięcie mięśni pochyłych szyi mogą wpływać na zwiększone napięcie struktur nerwowych.
W przypadku zespołu cieśni nadgarstka leczenie obejmuje odciążenie nadgarstka, czasową modyfikację aktywności, ćwiczenia poprawiające ślizg nerwu pośrodkowego oraz bardzo często również zaopatrzenie ortotyczne. Operacja jest rozważana dopiero wtedy, gdy leczenie zachowawcze nie przynosi poprawy lub występują nasilone deficyty neurologiczne.
