Artroskopia kolana, dzięki małoinwazyjnej technice pozwala na precyzyjną diagnostykę i leczenie uszkodzeń łąkotki, chrząstki stawowej, więzadeł i błony maziowej. Dla wielu pacjentów sama operacja jest jednak dopiero początkiem drogi. Później następują bowiem działania zmierzające do powrotu do sprawności, w tym rehabilitacja po artroskopii kolana.
To właśnie odpowiednio zaplanowana fizjoterapia Poznań decyduje o tym, czy pacjent odzyska pełny zakres ruchu, stabilność i siłę mięśniową, czy też będzie zmagał się z przewlekłym bólem, obrzękiem i uczuciem niestabilności.
Przeczytaj również: Drętwienie dłoni. To problem neurologiczny czy przeciążeniowy?
Czym jest artroskopia kolana i kiedy się ją wykonuje?
Artroskopia to zabieg przeprowadzany przy użyciu artroskopu, czyli cienkiego instrumentu z kamerą, który umożliwia ocenę wnętrza stawu przez niewielkie nacięcia skóry. Najczęściej wykonuje się ją w przypadku:
- uszkodzenia łąkotki,
- rekonstrukcji więzadeł (np. ACL),
- oczyszczenia stawu z fragmentów uszkodzonej chrząstki,
- leczenia konfliktu rzepkowo-udowego,
- przewlekłych stanów zapalnych błony maziowej.
Zakres operacji ma bezpośredni wpływ na przebieg i długość rehabilitacji. Inaczej wygląda powrót do sprawności po prostym usunięciu fragmentu łąkotki, a inaczej po rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego.
Dlaczego rehabilitacja po artroskopii kolana jest tak ważna?
Zabieg chirurgiczny usuwa przyczynę mechaniczną problemu, ale nie przywraca automatycznie prawidłowej funkcji stawu. Po operacji pojawia się obrzęk, ograniczenie zakresu ruchu, osłabienie mięśni czworogłowych uda oraz zaburzenia czucia głębokiego (propriocepcji). Bez odpowiedniej terapii może niestety dojść do utrwalenia tych zaburzeń.
Rehabilitacja po artroskopii kolana ma kilka ważnych celów, w tym: zmniejszenie bólu i obrzęku, odzyskanie pełnego wyprostu i zgięcia, odbudowę siły mięśniowej, poprawę stabilizacji dynamicznej oraz bezpieczny powrót do aktywności codziennej i sportowej.
W praktyce klinicznej często obserwuje się, że pacjenci bagatelizują pierwszy etap terapii, skupiając się wyłącznie na późniejszym wzmacnianiu. Tymczasem to wczesna mobilizacja i kontrola stanu zapalnego decydują o jakości dalszego procesu.
Ile trwa rehabilitacja po artroskopii kolana?
Czas trwania rehabilitacji jest uzależniony od rodzaju zabiegu, wieku pacjenta, poziomu aktywności sprzed operacji, a także schorzeń współistniejących. W przypadku prostego zabiegu usunięcia fragmentu łąkotki powrót do codziennej aktywności może nastąpić już po kilku tygodniach. Natomiast pełna rehabilitacja po rekonstrukcji więzadła ACL trwa zwykle od 6 do 9 miesięcy.
Warto jednak podkreślić, że rehabilitacja nie kończy się w momencie ustąpienia bólu. Proces odbudowy stabilizacji i kontroli nerwowo-mięśniowej wymaga systematycznej pracy, nawet jeśli pacjent subiektywnie czuje się dobrze.
Jak wygląda rehabilitacja kolana po artroskopii? Etapy postępowania
Proces usprawniania przebiega etapowo. Dostosowuje się go do indywidualnych potrzeb pacjenta i zaleceń ortopedy.
Pierwszy etap obejmuje okres bezpośrednio po operacji. Wtedy działania skupiają się na redukcji obrzęku, kontroli bólu i przywróceniu pełnego wyprostu kolana. Już w tym czasie wprowadza się delikatne ćwiczenia izometryczne mięśnia czworogłowego oraz mobilizację rzepki. Celem jest zapobieganie zanikom mięśniowym i utrzymanie prawidłowej biomechaniki stawu.
Drugi etap koncentruje się na zwiększaniu zakresu zgięcia oraz stopniowym obciążaniu kończyny. Wprowadza się ćwiczenia zamkniętych łańcuchów kinematycznych, trening równowagi oraz ćwiczenia poprawiające kontrolę miednicy i biodra. W tym okresie bardzo ważne jest przywrócenie prawidłowego wzorca chodu.
Trzeci etap obejmuje natomiast intensywniejsze wzmacnianie mięśni kończyny dolnej, trening dynamiczny oraz przygotowanie do powrotu do sportu lub pracy fizycznej. W przypadku sportowców wdraża się elementy treningu specyficznego dla danej dyscypliny.